Nederland & Europa

Nederland en Europa zitten midden in de overgang van rijassistentie naar echte autonomie. In 2026 zijn geavanceerde systemen zoals Tesla Assisted Driving (voorheen FSD Supervised) al op Nederlandse wegen beschikbaar, terwijl brede bestuurderloze Level 4-diensten nog worden voorbereid; in Zagreb zijn al volledig onbemande passagierstests.

Tesla-landenstatus bijgewerkt: 11 oktober 2026

Waar staat Nederland in 2026?

Nederland heeft een bijzondere positie. De RDW verleende in april 2026 een typegoedkeuring voor Tesla FSD (Supervised) met voorlopige geldigheid in Nederland, na meer dan anderhalf jaar onderzoek en tests op een testbaan en de openbare weg. Daarmee werd Nederland een van de eerste Europese landen waar deze uitgebreidere vorm van rijassistentie daadwerkelijk gebruikt kan worden.

Dat betekent nadrukkelijk nog geen volledig autonome Tesla. FSD (Supervised) blijft een rijhulpsysteem: de bestuurder moet opletten, controle houden en blijft verantwoordelijk voor de rijtaak. Tesla biedt het systeem in Nederland als abonnement aan.

Naast Nederland noemt Tesla ook Litouwen, Estland, Denemarken, België, Slovenië, Tsjechië, Kroatië en Slowakije als beschikbare markten. Daarmee zijn het negen Europese landen met bevestigde beschikbaarheid. Activering per auto blijft afhankelijk van voertuigconfiguratie, hardware en software. Landenstatus gecontroleerd: 20 oktober 2026.

Naam en landenlijst gecontroleerd op 20 oktober 2026 bij Tesla Support. Een naamswijziging betekent geen EU-brede goedkeuring.

Wanneer volgt EU-brede goedkeuring?

De eerder verwachte stemming op 6 oktober 2026 staat volgens de op 25 september gepubliceerde berichtgeving van Reuters niet als stemming op de agenda; er is verdere bespreking gepland. December is op basis van de huidige vergaderplanning de eerstvolgende mogelijke gelegenheid, geen bevestigde stemdatum. Landelijke toelating van FSD (Supervised) blijft losstaan van toestemming voor bestuurderloze robotaxi’s.

Bronnen: Reuters — Kroatië, 29 september · Reuters — EU-planning, 25 september. Landenstatus gecontroleerd: 11 oktober 2026.

Testen van echte autonome voertuigen in Nederland

Nederland heeft ook een route voor fabrikanten die ervaring willen opdoen met geautomatiseerde voertuigen. Via de prototyperegeling van de RDW kunnen onder strenge voorwaarden voertuigen met onder andere ADS,ADAS en andere geautomatiseerde systemen tijdelijk op de openbare weg worden toegelaten.

De fabrikant moet daarvoor een testprogramma indienen en de RDW beoordeelt waar en hoe veilig getest kan worden. Nederland werkt daarbij niet met één vaste testzone: de toelating is maatwerk. Onder de huidige prototyperegeling moet tijdens deze openbare tests een safety driver in het voertuig aanwezig zijn.

Waarom gaat volledig bestuurderloos rijden langzamer?

Voor Level 4 moet niet alleen bewezen worden dat een auto normaal kan rijden. Het systeem moet ook veilig omgaan met storingen, onverwachte situaties, slechte weersomstandigheden, wegwerkzaamheden en situaties waarin het zijn taak niet meer kan uitvoeren. Fabrikanten moeten aantonen wat het systeem kan, binnen welke omstandigheden het mag rijden en hoe risico’s tijdens de hele levensduur worden bewaakt.

Daar komt Europese typegoedkeuring bij. Een voertuig of systeem dat in één land wordt getest, is daardoor niet automatisch vrij om in heel Europa als commerciële robotaxi te opereren. Nationale verkeersregels, exploitatievergunningen, verzekering en aansprakelijkheid spelen daarnaast een rol.

De grote verandering van juni 2026

Op 24 juni 2026 keurde UNECE WP.29 het eerste wereldwijde regelgevingskader goed dat volledig autonome Automated Driving Systems mogelijk maakt. De regels stellen onder andere eisen aan veiligheidsmanagement, testen, de onderbouwing van een safety case en voortdurende monitoring nadat voertuigen in gebruik zijn genomen.

Voor Europa is dit belangrijk omdat er nu een veel concretere technische route ontstaat voor de goedkeuring van voertuigen die daadwerkelijk zonder menselijke bestuurder kunnen rijden. Het betekent niet dat vanaf dat moment overal robotaxi’s zijn toegestaan; fabrikanten moeten hun systemen nog volgens die eisen laten beoordelen en landen moeten de operationele inzet mogelijk maken.

Europa begint nu zichtbaar richting robotaxi’s te bewegen

PILOT Pony.ai en Verne testen sinds 10 september volledig onbemande passagiersritten op één route van 22 kilometer in Zagreb. Euronews reed mee zonder veiligheidsoperator en beschreef op 18 oktober de rit in het openbare verkeer. De test is alleen toegankelijk voor een beperkte groep genodigden; de reguliere commerciële dienst rijdt nog met een veiligheidsmedewerker en is dus geen algemeen beschikbare bestuurderloze robotaxidienst. Bronnen: Pony.ai, 10 september 2026 · Euronews, 18 oktober 2026.

Waymo is momenteel het duidelijkste voorbeeld. In augustus 2026 kondigde het bedrijf München aan als eerste Duitse markt. De eerste fase bestaat uit handmatig gereden voertuigen voor kaartvorming en daarna validatieritten met getrainde specialisten achter het stuur. Waymo mikt op een volledig autonome commerciële dienst tegen het einde van 2027, afhankelijk van vergunningen.

Die combinatie is belangrijk: Europa heeft niet alleen technische goedkeuring nodig, maar ook een operationeel ecosysteem rond verzekering, aansprakelijkheid, schadeafhandeling en lokale vlootondersteuning. Dat maakt de stap van testproject naar echte vervoersdienst veel concreter.

Momenta breidt zijn robotaxitests internationaal uit

Het Chinese Momenta rijdt inmiddels met meer dan honderd robotaxi’s in drie landen. Het bedrijf test in vijf Chinese steden, München en Abu Dhabi. Momenta wil de vloot tegen eind 2026 uitbreiden tot honderden voertuigen en tegen eind 2027 tot enkele duizenden.

Bron: Reuters, 29 september 2026.

Nederland versus de Verenigde Staten en China

Wat moet er gebeuren voordat Nederland een echte robotaxi krijgt?

Techniek is slechts één onderdeel. Een aanbieder moet een geschikt Level 4-systeem hebben, aantonen dat het voertuig aan de relevante veiligheidseisen voldoet en toestemming krijgen voor de omstandigheden en het gebied waarin het systeem zelfstandig rijdt. Vervolgens moeten ook de praktische kant van een commerciële dienst, toezicht, verzekering, aansprakelijkheid en eventuele lokale vergunningen geregeld zijn.

De eerste Nederlandse robotaxi zal daarom waarschijnlijk niet beginnen als een auto die meteen overal in het land zonder bestuurder rijdt. Een realistischer eerste stap is een duidelijk begrensd operationeel gebied: bijvoorbeeld een stedelijke zone, luchthavenverbinding, bedrijventerrein of vaste vervoerscorridor. Pas na bewezen veilige inzet kan zo’n gebied worden uitgebreid.

Wat betekent dit voor gewone automobilisten?

De overgang zal waarschijnlijk in stappen zichtbaar worden. Eerst krijgen bestaande auto’s steeds uitgebreidere rijassistentie. Daarna verschijnen meer systemen die onder specifieke omstandigheden delen van de rijtaak zelfstandig uitvoeren. Level 4 gaat verder: binnen het goedgekeurde gebruiksgebied hoeft geen menselijke bestuurder meer als achtervang voor de rijtaak beschikbaar te zijn.

Dat verschil is belangrijk. Een auto die zelf door een rotonde rijdt of een snelwegafrit neemt, is nog geen robotaxi. De echte omslag komt wanneer het voertuig juridisch en technisch zonder bestuurder passagiers mag vervoeren.

Waar moeten we in 2027 op letten?

Voor OutOfHands zijn vooral vijf ontwikkelingen bepalend: uitbreiding van FSD (Supervised) naar meer Europese landen, de implementatie van het nieuwe ADS-regelgevingskader, Europese Level 4-typegoedkeuringen, Waymo’s voorbereiding in München en de eerste concrete commerciële aanvragen voor bestuurderloze diensten.

Voor Nederland wordt vooral interessant welke fabrikant na de huidige rijassistentiesystemen als eerste een echte Level 4-toelating nastreeft. Vanaf dat moment verschuift de discussie van kan de technologie het? naar waar, onder welke voorwaarden en op welke schaal mag zij het?

Primaire bronnen: RDW — FSD Supervised · Tesla — Europese FSD-markten · Tsjechisch ministerie van Transport — erkenning 21 september · UNECE — ADS-regelgeving · Waymo — München · Waymo — Europa & Allianz. Laatste inhoudelijke controle: 22 september 2026.