Japan heeft de MMX-ruimtesonde succesvol op weg gestuurd naar de Marsmaan Phobos. Als de vijfjarige missie slaagt, brengt zij in 2031 voor het eerst materiaal uit het Marsstelsel terug naar de aarde.
BEWEZEN De H3-raket vertrok op 20 oktober 2026 om 04.41 uur lokale tijd vanaf Tanegashima. JAXA bevestigde dat MMX 71 minuten en 13 seconden na de start volgens plan loskwam en in de vooraf bepaalde baan terechtkwam. Reuters en Associated Press bevestigden de lancering en succesvolle scheiding onafhankelijk.
Wat betekenen de bronlabels?
- BEWEZEN Onafhankelijk onderbouwd, binnen de genoemde taak, periode of omstandigheden.
- FABRIKANTCLAIM Volgens de fabrikant of uitvoerende organisatie; niet onafhankelijk bevestigd door OutOfHands.
- PILOT Beperkte proef of test; geen bewijs van brede inzet.
- AANGEKONDIGD Plan, doel of toekomstige beschikbaarheid; nog geen gerealiseerd resultaat.
Eerste interplanetaire missie voor H3
De lancering is ook een mijlpaal voor het Japanse H3-programma. Na de mislukte eerste vlucht in 2023 heeft de nieuwe vlaggenschipraket inmiddels meerdere missies uitgevoerd; MMX is de eerste waarbij H3 een ruimtevaartuig op een interplanetair traject brengt.
Daarmee bewijst Japan niet dat de volledige MMX-missie al zal slagen, maar wel dat de eerste kritieke stap is voltooid: de sonde is los van de draagraket en onderweg.
Wat MMX bij Phobos gaat doen
AANGEKONDIGD Volgens het missieplan bereikt MMX het Marsstelsel in augustus 2027. De sonde moet Phobos en Deimos onderzoeken, de Frans-Duitse rover Idefix op Phobos afzetten en tijdens twee korte landingen minimaal 10 gram bodemmateriaal verzamelen.
Na het onderzoek moet MMX in 2030 vertrekken en in 2031 een terugkeercapsule boven Australië loslaten. Geen van deze latere mijlpalen is al gerealiseerd. Vooral navigatie rond de kleine maan, landen in extreem lage zwaartekracht, monstername en de terugreis blijven technisch veeleisend.
Waarom Phobos zoveel kan vertellen
Wetenschappers weten nog niet zeker hoe Phobos en Deimos zijn ontstaan. Het kunnen ingevangen asteroïden zijn, maar ook resten van materiaal dat na een grote botsing rond Mars bleef draaien. Laboratoriumonderzoek aan echte monsters kan duidelijk maken welke verklaring het beste past.
Phobos kan bovendien materiaal bevatten dat bij inslagen van Mars is weggeslingerd. Daardoor levert de missie mogelijk informatie over zowel de manen als de vroege ontwikkeling van Mars en het zonnestelsel.
Belangrijk voor toekomstige Marsinfrastructuur
MMX is een wetenschappelijke missie, geen voorbereiding op een directe bemande landing. Toch test zij precies de technologie die later belangrijk wordt: autonome navigatie ver van de aarde, operaties rond een kleine maan, landen, bemonsteren en een retourvlucht uit het Marsstelsel.
Voor OutOfHands past MMX daarom binnen twee samenhangende dossiers: maan- en Marsprogramma’s en de ontwikkeling van nieuwe lanceersystemen. De missie laat zien dat ruimte-infrastructuur niet alleen door SpaceX, Blue Origin of NASA wordt opgebouwd; Japan en Europese partners leveren eveneens cruciale technologie.