De Nederlandse aanpak van netcongestie laat voorzichtig resultaat zien. In de eerste helft van 2026 honoreerden regionale netbeheerders 1.699 aanvragen voor afnamecapaciteit. Dat zijn er meer dan in heel 2025. De wachtlijsten groeien minder snel, maar het aangevraagde vermogen blijft stijgen.
De ontwikkeling laat zien dat beter benutten van het bestaande net werkt. Tegelijk blijft uitbreiding van kabels, stations en aansluitcapaciteit noodzakelijk. Nederland is dus nog ver verwijderd van een opgelost netprobleem.
Flexibele contracten maken ruimte vrij
Steeds meer bedrijven krijgen toegang via flexibele transportcontracten. Daarbij spreken bedrijven en netbeheerders af dat het stroomverbruik op drukke momenten wordt beperkt of verschoven. Buiten de piekuren kan vaak nog wel capaciteit beschikbaar zijn.
Dit is vooral waardevol voor processen die bestuurbaar zijn, zoals laden, koelen, verwarmen en batterijopslag. Bedrijven hoeven dan niet altijd te wachten op een volledig nieuwe of zwaardere aansluiting.
Meer dan duizend aanvragen voor voorrang
Ruim duizend partijen hebben voorrang aangevraagd als congestieverzachter. Een belangrijk deel bestaat uit batterijprojecten. Zulke projecten kunnen het net helpen als ze laden wanneer er ruimte is en ontladen tijdens lokale pieken.
Een batterij helpt echter niet automatisch. Zonder goede locatie, aansturing en contract kan opslag de druk op het net juist vergroten. De systeemwaarde is daarom belangrijker dan alleen het aantal megawatturen.
Flex-e groeit naar ongeveer 35 miljoen euro
De Flex-e-regeling wordt voor 2027 uitgebreid naar ongeveer €35 miljoen. Daarmee kunnen bedrijven advies en investeringen financieren om hun energiegebruik flexibeler te maken. Dat kan projecten versnellen die anders jarenlang op extra netcapaciteit moeten wachten.
Hogere nettarieven vormen een nieuw risico
Tegenover die vooruitgang staat een mogelijke stijging van de nettarieven met circa 20% in 2027. Juist batterijen en andere flexibiliteitsoplossingen hebben te maken met grote hoeveelheden geladen en ontladen energie. Hogere vaste of volumegerelateerde kosten kunnen hun businesscase verslechteren.
Daar ontstaat een lastig spanningsveld. Nederland heeft meer flexibiliteit nodig om het bestaande net beter te gebruiken, maar de kostenstructuur kan investeringen in precies die flexibiliteit afremmen.
Voorzichtig beter, nog lang niet opgelost
De belangrijkste conclusie is dat flexibel netgebruik aantoonbaar meer aansluitingen mogelijk maakt. Het is geen vervanging voor netuitbreiding. Zonder extra stations, kabels en slimme contracten blijft het tekort aan capaciteit een rem op woningbouw, elektrificatie en economische groei.
Lees verder: elektriciteitsnet en netcongestie, grootschalige energieopslag en de toekomst van elektriciteit en vervoer.
Bronstatus: BEWEZEN voor de kabinets- en netbeheerdercijfers van 5 oktober 2026; ANALYSE voor het effect van hogere tarieven op afzonderlijke batterijprojecten.