Een nieuw Amerikaans veiligheidsonderzoek kan duidelijker maken waar de grens ligt voor rijhulpsystemen die achteraf aan bestaande auto’s worden toegevoegd. De National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) onderzoekt apparaten van comma.ai en de bijbehorende Openpilot-software na vijf botsingen met stilstaande of langzaam rijdende voertuigen in dezelfde rijstrook.
Vijf ongevallen met een vergelijkbaar patroon
De Amerikaanse Office of Defects Investigation opende onderzoek PE26007 op 21 september 2026. Volgens het officiële document waren de systemen bij meerdere ongevallen ingeschakeld of actief. De voorlopige gegevens suggereren dat het systeem de voertuigen in de rijstrook mogelijk niet voldoende heeft gedetecteerd of daarop niet adequaat heeft gereageerd.
Twee van de vijf botsingen kostten in totaal drie mensen het leven. Bij vier ongevallen raakten daarnaast elf mensen gewond, onder wie ernstig gewonden. Dit zijn door NHTSA geregistreerde gevolgen; de toezichthouder heeft nog niet vastgesteld dat een technisch defect van Openpilot de oorzaak was.
Wat Openpilot wel en niet is
Openpilot is een opensource-rijhulpsysteem dat via aftermarket-hardware wordt gekoppeld aan bestaande voertuigsystemen. Het kan onder meer de snelheid regelen en de auto binnen de rijstrook sturen. NHTSA schat dat het onderzoek ongeveer 30.000 apparaten van de typen comma three, comma 3X en comma four omvat.
Comma.ai presenteert het systeem als handsfree rijhulp, maar vermeldt ook dat de bestuurder voortdurend moet opletten en direct moet kunnen ingrijpen. Openpilot is daarmee geen volledig autonoom rijsysteem en geen robotaxi-technologie op SAE-niveau 4.
De eigen documentatie noemt niet-bewegende voertuigen en situaties waarin plotseling hard remmen nodig is expliciet als beperkingen van de adaptieve cruisecontrol. Juist dat maakt het door NHTSA beschreven ongevalspatroon relevant.
Opensourcesoftware maakt verantwoordelijkheid ingewikkelder
Het onderzoek kijkt niet alleen naar de officiële Openpilot-software, maar ook naar aangepaste varianten, zogeheten forks. NHTSA wil bij ongevallen met zulke varianten bepalen welke onderdelen met Openpilot worden gedeeld. Volgens Ars Technica draaide bij ten minste twee onderzochte botsingen aangepaste software, waaronder bij het dodelijke ongeval.
Dat roept een bredere vraag op voor autonome technologie: wie draagt verantwoordelijkheid wanneer hardware, voertuigsystemen, officiële software en door derden gewijzigde code samen de rijtaak uitvoeren?
Waarom dit belangrijk is
Het onderzoek laat zien dat goede bestuurdersmonitoring alleen niet genoeg is. Een rijhulpsysteem moet ook bekende grenssituaties betrouwbaar herkennen en ondubbelzinnig communiceren wanneer de mens moet overnemen. Dat geldt niet alleen voor comma.ai, maar ook voor autofabrikanten die steeds krachtigere Level 2-systemen aanbieden.
Voorlopig is er geen terugroepactie en heeft NHTSA nog geen definitieve conclusie getrokken. De voorlopige evaluatie moet eerst vaststellen welke software actief was, hoe de systemen reageerden en of de veiligheidswaarborgen voldoende zijn. Het onderzoek kan worden gesloten, worden uitgebreid of uiteindelijk tot maatregelen leiden.